WYDZIAŁ ORIENTALISTYCZNY UW
Kierunek: orientalistyka
Specjalności:
kultura Wschodu Starożytnego – asyriologia
kultura Wschodu Starożytnego – egiptologia
kultura Wschodu Starożytnego – hetytologia
STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA
I. USTALENIA OGÓLNE
Studia pierwszego stopnia na kierunku orientalistyka, specjalności kultura Wschodu Starożytnego – asyriologia, kultura Wschodu Starożytnego – egiptologia oraz kultura Wschodu Starożytnego – hetytologia trwają 3 lata (6 semestrów) i kończą się nadaniem tytułu zawodowego licencjata. Liczba godzin zajęć nie powinna być mniejsza niż 1800, a liczba punktów ECTS mniejsza niż 180.
II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA
Absolwent trzyletnich licencjackich studiów dziennych, uzyskując tytuł licencjata orientalistyki ze specjalnością kultura Wschodu Starożytnego – asyriologia, będzie dobrze przygotowany w zakresie:
Dodatkowo będzie miał wiedzę w zakresie:
Ponadto absolwent będzie znać pismo klinowe i gramatyki języków akadyjskiego i sumeryjskiego na poziomie umożliwiającym czytanie i interpretację prostych tekstów źródłowych.
Zdobyta wiedza da absolwentowi dobrą orientację ogólną w sferze zagadnień dotyczących Wschodu Starożytnego.
Absolwent będzie przygotowany do podjęcia studiów drugiego stopnia.
Absolwent trzyletnich licencjackich studiów dziennych, uzyskując tytuł licencjata orientalistyki ze specjalnością kultura Wschodu Starożytnego – egiptologia, będzie dobrze przygotowany w zakresie:
Dodatkowo będzie miał wiedzę w zakresie:
Ponadto absolwent będzie znać pismo hieroglificzne i gramatykę języka egipskiego klasycznego i nowoegipskiego na poziomie umożliwiającym czytanie i interpretację prostych tekstów źródłowych.
Zdobyta wiedza da absolwentowi dobrą orientację ogólną w sferze zagadnień dotyczących starożytnego Egiptu.
Absolwent będzie przygotowany do podjęcia studiów drugiego stopnia.
Absolwent trzyletnich licencjackich studiów dziennych, uzyskując tytuł licencjata orientalistyki ze specjalnością kultura Wschodu Starożytnego – hetytologia, będzie dobre przygotowany w zakresie:
Dodatkowo będzie miał wiedzę w zakresie:
Ponadto absolwent będzie znać pismo klinowe i gramatyki języków akadyjskiego i hetyckiego na poziomie umożliwiającym czytanie i interpretację prostych tekstów źródłowych.
Zdobyta wiedza da absolwentowi dobrą orientację ogólną w sferze zagadnień dotyczących Wschodu Starożytnego.
Absolwent będzie przygotowany do podjęcia studiów drugiego stopnia.
III. OPIS PRZEDMIOTÓW
A. Przedmioty kształcenia ogólnego
1. Lektorat języka obcego
Treści kształcenia: Czynne opanowanie języka obcego na poziomie B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego Rady Europy oraz umiejętność posługiwania się słownictwem specjalistycznym z obszaru podstawowych dziedzin kultury.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować język na poziomie B2 i posługiwać się podstawowym słownictwem z podstawowych dziedzin kultury i orientalistyki.
2. Technologia informacyjna
Treści kształcenia: Opanowanie obsługi i użytkowania komputera podłączonego do Internetu, nabycie umiejętności jego wykorzystywania w życiu codziennym oraz w procesie kształcenia. Zakres materiału powinien stanowić odpowiednio dobrany podzbiór informacji zawartych w modułach wymaganych dla uzyskania Europejskiego Certyfikatu Umiejętności Komputerowych ECDL (European Computer Driving Licence). Są to: a) podstawy technik informatycznych, b) użytkowanie komputerów, c) prezentacja, d) arkusze kalkulacyjne, e) bazy danych, f) grafika menedżerska, g) usługi w sieciach informatycznych.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować obsługę i użytkowanie komputera w życiu codziennym.
3. Wychowanie fizyczne
Udział w zajęciach sportowo-rekreacyjnych
B. Przedmioty podstawowe
1. Antropologia kulturowa
Treści kształcenia: Zapoznanie studentów z wybranymi problemami, pojęciami, teoriami i metodami antropologii kulturowej. Omówienie podstawowych kwestii z zakresu studiów nad kulturą, relacji pomiędzy kulturą a środowiskiem naturalnym, systemów organizacji społecznej, problemu kształtowania osobowości, relatywizmu i uniwersalizmu językowego (i kulturowego), relacji ze zjawiskami nadprzyrodzonymi, kwestii czasu i przestrzeni życia człowieka, formowania się i funkcjonowania cyklów obrzędowych (życia i roku). W toku wykładu uwzględniony zostanie materiał także spoza obszaru Azji i Afryki.
Efekty kształcenia: Student powinien posiadać orientację w dziedzinie podstawowych pojęć, teorii i metod antropologii kulturowej. Powinien umieć powiązać podstawowe kategorie z poszczególnymi koncepcjami z zakresu studiów nad kulturą.
2. Teoria kultury
Treści kształcenia: Filozoficzne i empiryczne podstawy wyodrębniania nauk o kulturze. Teoretyczna wiedza o kulturze w świetle poszczególnych szkół badawczych. Podstawowe teorie kultury, ich kategorie. Krytyczna analiza wybranych teorii kultury. Znakowy charakter kultury i jej aspekt komunikacyjny.
Efekty kształcenia: Student powinien znać i stosować podstawowe teorie używane do badań nad kulturą. Powinien orientować się w różnicach pojmowania zjawisk kulturowych w zależności od zajmującej się kulturą dyscypliny naukowej. Powinien znać podstawowe szkoły naukowe i teorie w zakresie poszczególnych dyscyplin.
3. Historia filozofii
Treści kształcenia: Przegląd zagadnień filozoficznych w perspektywie historycznej, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki ontologicznej i epistemologicznej.
Efekty kształcenia: Student powinien posiadać orientację w dziejach filozofii, znać główne szkoły filozoficzne i operować kategoriami używanymi w analizach filozoficznych.
C. Przedmioty kierunkowe
1. Dzieje Wschodu Starożytnego
Treści kształcenia: Wykład obejmuje dzieje polityczne Wschodu Starożytnego od czasów najdawniejszych do podboju Aleksandra Macedońskiego; przedstawia też rozmaite aspekty życia gospodarczego i społecznego.
Efekty kształcenia: Ogólna znajomość dziejów politycznych Wschodu Starożytnego od czasów najdawniejszych do podboju greckiego oraz wybranych zagadnień życia społecznego i gospodarczego.
2. Dzieje starożytnego Egiptu
Treści kształcenia: Wprowadzenie do tematyki dziejów politycznych i kulturalnych starożytnego Egiptu; przegląd głównych wydarzeń politycznych oraz zjawisk kulturalnych od czasów najdawniejszych po okres ptolemejski.
Efekty kształcenia: Ogólna znajomość dziejów politycznych starożytnego Egiptu oraz wybranych zagadnień życia społecznego i gospodarczego.
3. Podstawowe wiadomości o obszarze Azji Zachodniej
Treści kształcenia: Przedmiotem wykładu jest geografia ogólna i regionalna Azji Zachodniej; dzieje kultur tego obszaru oraz aktualna sytuacja etniczna, polityczna i religijna.
Efekty kształcenia: Znajomość geografii ogólnej i regionalnej Azji Zachodniej (wraz z aktualną sytuacją etniczną, polityczną i religijną) oraz dzieje kultur tego obszaru w ogólnym zarysie.
4. Opis obszaru i archeologia starożytnego Egiptu (wykład i ćwiczenia)
Treści kształcenia: Omówienie środowiska naturalnego obecnego Egiptu i zmiany w nim wskutek działalności człowieka; prezentacja dawnych nazw regionów i podziałów administracyjnych. Na podstawie wskazanych lektur systematyczne i szczegółowe omówienie stanowisk archeologicznych.
Efekty kształcenia: Znajomość geografii Egiptu oraz wyników prac badawczych prowadzonych na stanowiskach archeologicznych.
5. Wiedza o literaturze Mezopotamii (konwersatorium)
Treści kształcenia: Przedmiotem zajęć jest piśmiennictwo sumeryjskie i akadyjskie. Omawia się gatunki literackie; studenci zapoznają się z podstawowymi tekstami i dokonują ich analizy literackiej.
Efekty kształcenia: Znajomość dziejów piśmiennictwa Mezopotamii (sumeryjskiego i akadyjskiego); umiejętność prawidłowej interpretacji gatunków literackich.
6. Wiedza o literaturze starożytnego Egiptu (konwersatorium)
Treści kształcenia: Przegląd okresów rozwoju piśmiennictwa egipskiego i gatunków literackich; omówienie dzieł najbardziej charakterystycznych dla danego okresu lub gatunku. Dokładniejsza analiza popularnych wątków literackich wraz z ich kontekstem kulturowym.
Efekty kształcenia: Znajomość dziejów piśmiennictwa starożytnego Egiptu; umiejętność prawidłowej interpretacji gatunków literackich.
7. Religie Wschodu Starożytnego
Treści kształcenia: Wykład obejmuje wprowadzenie do religioznawstwa, ogólne dzieje religii Wschodu Starożytnego na tle innych religii starożytności, wreszcie charakterystykę religii krain Wschodu Starożytnego: Mezopotamii, Syrii i Palestyny, Azji Mniejszej, Urartu i Iranu.
Efekty kształcenia: Znajomość terminologii w dziedzinie religioznawstwa i dobra orientacja w dziejach religii Wschodu Starożytnego i różnic dzielących poszczególne religie.
8. Religia starożytnego Egiptu
Treści kształcenia: Wykład obejmuje wprowadzenie do teorii religii, a następnie prezentację religii starożytnego Egiptu. Poszczególne fakty omawia się w szerszym kontekście kulturowym. Wiele uwagi poświęca się wyobrażeniom Egipcjan nt. koncepcji człowieka i życia pozagrobowego.
Efekty kształcenia: Znajomość terminologii w dziedzinie religioznawstwa i dobra orientacja w zakresie dziejów religii starożytnego Egiptu.
9. Archeologia Wschodu Starożytnego (wykład i ćwiczenia)
Treści kształcenia: Wykład wprowadza w zagadnienia archeologii i historii sztuki Wschodu Starożytnego; systematyczne omówienie kultur archeologicznych i zabytków sztuki od okresu protoneolitu po czasy imperium Achemenidów.
Celem ćwiczeń jest poznanie procesów rozwojowych cywilizacji bliskowschodnich w okresie neolitu, brązu i żelaza. Na podstawie wskazanych lektur uczestnicy prezentują i dyskutują wybrane zagadnienia archeologii i historii sztuki Wschodu Starożytnego.
Efekty kształcenia: Znajomość procesów rozwojowych cywilizacji Bliskiego Wschodu w okresie neolitu, brązu i żelaza oraz kultur archeologicznych i zabytków sztuki.
10. Wiedza o języku akadyjskim
Treści kształcenia: Wykład zaznajamia studentów z głównym językiem kultury Wschodu Starożytnego i mezopotamskim pismem klinowym. Omawiane są dzieje rozwoju języka akadyjskiego i jego gramatyka: fonologia, morfologia, składnia. Na II roku omawia się formy nieregularne czasowników, leksykę, a także właściwości dialektów języka akadyjskiego.
Efekty kształcenia: Znajomość gramatyki języka akadyjskiego (rozpoznanie, określanie i tworzenie konstrukcji gramatycznych) oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej prostych tekstów zapisanych w okresie starobabilońskim w grafii neoasyryjskiej.
11. Wiedza o języku sumeryjskim
Treści kształcenia: Zajęcia obejmują wprowadzenie do sumerologii, zarys dziejów piśmiennictwa sumeryjskiego oraz fonologię, morfologię i składnię języka sumeryjskiego. Analiza tekstów sumeryjskich i bilingwicznych.
Efekty kształcenia: Znajomość gramatyki języka sumeryjskiego (rozpoznanie, określanie i tworzenie konstrukcji gramatycznych) oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej prostych tekstów.
12. Wiedza o klasycznym języku egipskim
Treści kształcenia: Wykład obejmuje wprowadzenie w specyfikę językoznawstwa egipskiego, pisma hieroglificznego oraz zapoznaje ze znakami pisma i zasadami gramatyki egipskiego klasycznego.
Efekty kształcenia: Znajomość gramatyki języka egipskiego klasycznego (rozpoznanie, określanie i tworzenie konstrukcji gramatycznych) oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej prostych tekstów.
13. Wiedza o języku nowoegipskim
Treści kształcenia: Wykład wprowadza studentów w zagadnienia morfologii i składni języka nowoegipskiego, który stanowił jeden z etapów rozwoju języka egipskiego. Poszczególne kwestie są ilustrowane przykładami z tekstów.
Efekty kształcenia: Znajomość gramatyki języka nowoegipskiego (rozpoznanie, określanie i tworzenie konstrukcji gramatycznych) oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej prostych tekstów.
14. Wiedza o języku koptyjskim
Treści kształcenia: Przedstawienie ostatniego etapu rozwoju języka egipskiego; obejmuje zagadnienia pisma i gramatyki języka koptyjskiego, dialektu saidzkiego (również w planie porównawczym, na tle wcześniejszych odmian języka egipskiego).
Efekty kształcenia: Znajomość gramatyki języka koptyjskiego (rozpoznanie, określanie i tworzenie konstrukcji gramatycznych; również w planie porównawczym wobec innych odmian języka egipskiego) oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej prostych tekstów.
15. Wiedza o języku hetyckim
Treści kształcenia: Wykład obejmuje wprowadzenie do hetytologii oraz fonologię, morfologię i składnię języka hetyckiego. Omawia się wybrane problemy kultury hetyckiej na podstawie tekstów klinowych.
Efekty kształcenia: Znajomość gramatyki języka hetyckiego (rozpoznanie, określanie i tworzenie konstrukcji gramatycznych) oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej prostych tekstów.
D. Przedmioty specjalnościowe
1. Wstęp do asyriologii i hetytologii
Treści kształcenia: Wykład wprowadza w podstawy wiedzy o kulturach Wschodu Starożytnego, zapoznaje z głównymi pojęciami, historią pisma klinowego i innych pism obszaru, z poszczególnymi dziedzinami, jak sumerologia, asyriologia, eblaistyka, hetytologia, ugarytystyka, urartologia itd. W drugim semestrze jest prezentowany obszerniej zarys kultury Wschodu Starożytnego.
Efekty kształcenia: Znajomość głównych pojęć związanych z kulturami Wschodu Starożytnego, zwłaszcza dziejów różnych ludów, języków i pism tego obszaru, oraz ogólna orientacja w problematyce i historii badań starowschodnich.
2. Wstęp do egiptologii
Treści kształcenia: Tematem wykładu jest powstanie i historia egiptologii w Polsce i na świecie; prezentacja głównych kierunków badań i charakterystyka ośrodków egiptologicznych, ogólne wprowadzenie do poszczególnych aspektów kultury starożytnego Egiptu oraz zapoznanie studentów z pomocami naukowymi (słowniki, leksykony, klucze znaków itp.). Zdobywane wiadomości studenci uzupełniają lekturą.
Efekty kształcenia: Znajomość głównych pojęć związanych z kulturą starożytnego Egiptu oraz dziejów egiptologii, a także różnych ośrodków badawczych, ponadto umiejętność posługiwania się pomocami naukowymi.
3. Gramatyka języka akadyjskiego
Treści kształcenia: Ćwiczenia służą nauce pisma klinowego oraz pogłębieniu znajomości form gramatycznych; dokonuje się tłumaczeń i analizy akadyjskich tekstów klinowych w grafii neoasyryjskiej.
Efekty kształcenia: Znajomość pisma klinowego w grafii neoasyryjskiej, umiejętność odczytania i analizy gramatycznej poznanych tekstów.
4. Gramatyka języka egipskiego klasycznego
Podczas ćwiczeń nauka hieroglifów i pogłębianie podstaw gramatyki. Lektura tekstów literackich („Rozbitek”, „Przygody Sinuheta”), historycznych (z okresu Starego i Średniego Państwa oraz 18-ej dynastii) oraz religijnych.
Efekty kształcenia: Znajomość pisma hieroglificznego oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej poznanych tekstów.
5. Gramatyka języka nowoegipskiego
Treści kształcenia: Przedmiotem ćwiczeń są teksty literackie nowoegipskie, m.in. utwory klasyczne („Dwaj bracia”, „Wyprawa Wenamona”) oraz dokumenty historyczne i gospodarcze. Analizując teksty, omawia się ich znaczenie w kontekście kulturowym.
Efekty kształcenia: Pogłębiona znajomość pisma oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej poznanych tekstów.
6. Gramatyka języka koptyjskiego
Treści kształcenia: Podczas ćwiczeń studenci poznają pismo koptyjskie oraz czytają teksty służące utrwalaniu wiedzy; poznanie piśmiennictwa koptyjskiego.
Efekty kształcenia: Znajomość pisma koptyjskiego oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej poznanych tekstów.
7. Gramatyka języka hetyckiego
Treści kształcenia: Celem ćwiczeń jest nauka pisma klinowego używanego w starożytnej Anatolii oraz pogłębianie znajomości zagadnień gramatycznych.
Efekty kształcenia: Znajomość pisma klinowego starożytnej Anatolii oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej poznanych tekstów.
8. Gramatyka języka sumeryjskiego
Treści kształcenia: Celem ćwiczeń jest nauka pisma oraz pogłębianie wiadomości o języku sumeryjskim. Lektura inskrypcji budowlanych i wotywnych królów sumeryjskich oraz tekstów gospodarczych i religijnych.
Efekty kształcenia: Znajomość pisma sumeryjskiego oraz umiejętność odczytania i analizy gramatycznej poznanych tekstów.
9. Epigrafika
Treści kształcenia: Zapoznanie studentów z problematyką inskrypcji na kamieniu, specyfiką takich zapisów, formularzem, epigrafiką i stosowanymi skrótami.
Efekty kształcenia: Umiejętność odczytu i analizy prostych zapisów epigraficznych.
10. Hieratyka
Treści kształcenia: Nauka pisma hieratycznego, które stanowi istotny etap rozwoju pisma staroegipskiego. Lektura tekstów i zapoznanie z zachowanym piśmiennictwem egipskim w tej odmianie pisma.
Efekty kształcenia: Umiejętność odczytu i analizy prostych zapisów hieratycznych.
11. Lektura tekstów akadyjskich
Treści kształcenia: Analiza (komentarz filologiczny i rzeczowy) tekstów należących do różnych gatunków literackich i obszarów pisma klinowego, także związanych z tematami prac licencjackich.
Efekty kształcenia: Umiejętność analizy gramatycznej i treściowej poznanych tekstów; pogłębiona znajomość pisma klinowego.
12. Lektura tekstów egipskich
Treści kształcenia: Ćwiczenie umiejętności korzystania z oryginalnych tekstów egipskich – historycznych, religijnych i literackich – zredagowanych w egipskim klasycznym lub nowoegipskim. Lekturze tekstów towarzyszy komentarz filologiczny i rzeczowy.
Efekty kształcenia: Umiejętność analizy gramatycznej i treściowej poznanych tekstów; pogłębiona znajomość różnych rodzajów pisma egipskiego.
13. Językoznawstwo ogólne
Wykład obowiązkowy dla studentów asyriologii i hetytologii; prowadzony i opisany przez prowadzącego.
14. Lektorat języka łacińskiego
Lektorat prowadzony i opisany przez lektora z zewnątrz.
15. Lektorat języka greckiego
Lektorat prowadzony i opisany przez lektora z zewnątrz.
16. Proseminarium asyriologiczne
Treści kształcenia: Wprowadzenie do metodologii pracy naukowej w dziedzinie asyriologii – zapoznanie z warsztatem naukowym asyriologa, nauka korzystania z literatury, leksykonów i bibliografii oraz pisania i recenzowania prac naukowych; przygotowanie referatów; pogłębianie znajomości różnych odmian pisma klinowego.
Efekty kształcenia: Znajomość różnych odmian pisma klinowego oraz podstaw warsztatu naukowego asyriologa.
17. Proseminarium egiptologiczne
Treści kształcenia: Wprowadzenie do metodologii pracy w dziedzinie egiptologii – zapoznanie z warsztatem naukowym egiptologa, nauka korzystania z literatury, leksykonów i bibliografii oraz pisania i recenzowania prac naukowych; przygotowanie referatów.
Efekty kształcenia: Znajomość podstaw warsztatu naukowego egiptologa oraz wiedza nt. wybranych aspektów kultury egipskiej.
18. Seminarium licencjackie asyriologiczne
Treści kształcenia: Celem seminarium jest doskonalenie metod pracy naukowej i zarazem poszerzanie wiedzy studentów o kulturze Mezopotamii. Studenci przygotowują prace licencjackie i referują ich rozdziały, a także inne zagadnienia.
Efekty kształcenia: Znajomość warsztatu naukowego asyriologa niezbędna do napisania pracy licencjackiej na wybrany temat; wiedza nt. wybranych aspektów kultury Mezopotamii.
19. Seminarium licencjackie egiptologiczne
Treści kształcenia: Celem seminarium jest doskonalenie metod pracy naukowej i zarazem poszerzanie wiedzy studentów o kulturze starożytnego Egiptu. Studenci zobowiązani są do przedstawiania postępów w pracach licencjackich oraz referatów dotyczących innych zagadnień.
Efekty kształcenia: Znajomość warsztatu naukowego egiptologa niezbędna do napisania pracy licencjackiej na wybrany temat; wiedza nt. wybranych aspektów kultury starożytnego Egiptu.
20. Seminarium licencjackie hetytologiczne
Treści kształcenia: Celem seminarium jest doskonalenie metod pracy naukowej i zarazem poszerzanie wiedzy studentów o kulturze hetyckiej. Studenci referują zagadnienia z dziedziny historii kultury, języka i literatury hetyckiej oraz kultury materialnej Azji Mniejszej w epoce brązu. Zobowiązani są również do przedstawiania postępów w pracach licencjackich.
Efekty kształcenia: Znajomość warsztatu naukowego hetytologa niezbędna do napisania pracy licencjackiej na wybrany temat; wiedza nt. wybranych aspektów kultury hetyckiej.