WYDZIAŁ ORIENTALISTYCZNY UW
Kierunek: orientalistyka
Specjalność: arabistyka
STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA
I. USTALENIA OGÓLNE
Studia pierwszego stopnia na kierunku orientalistyka, specjalność arabistyka trwają 3 lata (6 semestrów) i kończą się nadaniem tytułu zawodowego licencjata. Liczba godzin zajęć nie powinna być mniejsza niż 1800, a liczba punktów ECTS mniejsza niż 180.
II. KWALIFIKACJE ABSOLWENTA
Absolwent trzyletnich licencjackich studiów dziennych, uzyskując tytuł licencjata orientalistyki ze specjalnością arabistyka, będzie reprezentował dobre przygotowanie merytoryczne w zakresie:
Dodatkowo będzie miał wiedzę w zakresie:
Ponadto absolwent powinien opanować język arabski na poziomie umożliwiającym swobodną komunikację i czytanie prostych tekstów źródłowych.
Zdobyta wiedza pozwoli absolwentowi na poprawne poruszanie się i wypowiadanie w sferze ogólnych zagadnień dotyczących teorii i praktyki kultury państw muzułmańskich, a szczególnie arabskich. Absolwent powinien być przygotowany do pracy w instytucjach upowszechniania kultury oraz w administracji publicznej. Ponadto absolwent powinien być przygotowany do podjęcia studiów drugiego stopnia.
III. OPIS PRZEDMIOTÓW
A. Przedmioty kształcenia ogólnego
1. Lektorat języka obcego
Treści kształcenia: Czynne opanowanie języka obcego na poziomie B2 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego Rady Europy oraz umiejętność posługiwania się słownictwem specjalistycznym z obszaru podstawowych dziedzin kultury.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować język na poziomie B2 i posługiwać się podstawowym słownictwem z podstawowych dziedzin kultury i orientalistyki.
2. Technologia informacyjna
Treści kształcenia: Opanowanie obsługi i użytkowania komputera podłączonego do Internetu, nabycie umiejętności jego wykorzystywania w życiu codziennym oraz w procesie kształcenia. Zakres materiału powinien stanowić odpowiednio dobrany podzbiór informacji zawartych w modułach wymaganych dla uzyskania Europejskiego Certyfikatu Umiejętności Komputerowych ECDL (European Computer Driving Licence). Są to: a) podstawy technik informatycznych, b) użytkowanie komputerów, c) prezentacja, d) arkusze kalkulacyjne, e) bazy danych, f) grafika menedżerska, g) usługi w sieciach informatycznych.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować obsługę komputera i użytkowanie komputera w życiu codziennym.
3. Wychowanie fizyczne
Udział w zajęciach sportowo-rekreacyjnych.
B. Przedmioty podstawowe
1. Antropologia kultury
Treści kształcenia: Zapoznanie studentów z wybranymi problemami, pojęciami, teoriami i metodami antropologii kulturowej. Omówienie podstawowych kwestii z zakresu studiów nad kulturą, relacji pomiędzy kulturą a środowiskiem naturalnym, systemów organizacji społecznej, problemu kształtowania osobowości, relatywizmu i uniwersalizmu językowego (i kulturowego), relacji ze zjawiskami nadprzyrodzonymi, kwestii czasu i przestrzeni życia człowieka, formowania się i funkcjonowania cyklów obrzędowych (życia i roku). W toku wykładu uwzględniony zostanie materiał także spoza obszaru Azji i Afryki.
Efekty kształcenia: Student powinien posiadać orientację w dziedzinie podstawowych pojęć, teorii i metod antropologii kulturowej. Powinien powiązać podstawowe kategorie z poszczególnymi koncepcjami z zakresu studiów nad kulturą.
2. Teoria kultury
Treści kształcenia: Filozoficzne i empiryczne podstawy wyodrębniania nauk o kulturze. Teoretyczna wiedza o kulturze w świetle poszczególnych szkół badawczych. Podstawowe teorie kultury, ich kategorie. Krytyczna analiza wybranych teorii kultury. Znakowy charakter kultury i jej aspekt komunikacyjny.
Efekty kształcenia: Student powinien znać i stosować podstawowe teorie używane do badań nad kulturą. Powinien orientować się w różnicach w pojmowaniu zjawisk kulturowych w zależności od zajmującej się kulturą dyscypliny naukowej. Powinien znać podstawowe szkoły naukowe i teorie w zakresie poszczególnych dyscyplin.
3. Historia filozofii
Treści kształcenia: Przegląd zagadnień filozoficznych w perspektywie historycznej, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki ontologicznej i epistemologicznej.
Efekty kształcenia: Student powinien posiadać orientację w dziejach filozofii, znać główne szkoły filozoficzne i operować kategoriami używanymi w analizach filozoficznych.
C. Przedmioty kierunkowe
1. Dzieje świata arabskiego
Treści kształcenia: Historia świata arabskiego od okresu przedmuzułmańskiego na Półwyspie Arabskim do czasów współczesnych, interpretowana w perspektywie kultury. Podkreślenie roli islamu jako czynnika kształtującego dzieje i kulturę tych państw. Omówienie okresu podbojów, panowanie dynastii Umajjadów i Abbasydów oraz upadku kalifatu w 1517 r. Zarys historii Imperium Osmańskiego oraz relacja podległych prowincji arabskich. Historia najnowsza państw arabskich, od końca I wojny światowej, wyjście z kolonializmu, podkreślenie wzajemnych konfliktów i powiązań. Ukazanie postaw społecznych, wyobrażeń i wartości w poszczególnych okresach.
Efekty kształcenia: Student powinien posiadać podstawową wiedzę o historii Arabów od okresu przedmuzułmańskiego do czasów współczesnych. Powinien samodzielnie interpretować zjawiska, odwołując się do wydarzeń historycznych.
2. Zagadnienia społeczno-kulturowe świata arabskiego
Treści kształcenia: Podstawowe wiadomości dotyczące charakterystyki państw arabskich pod względem położenia, warunków, klimatu, gospodarki, ludności i jej rozmieszczenia. Podkreślenie związku tych czynników z kulturą. Występowanie najcenniejszych złóż mineralnych. Poziom życia w państwach arabskich a ich dochody i przyrost naturalny. Związek czynników klimatycznych z gospodarką.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować wiedzę dotyczącą położenia, warunków klimatycznych i gospodarki państw arabskich. Powinien analizować zjawiska z tej dziedziny.
3. Wiedza o literaturze i kulturze arabskiej
Treści kształcenia: Wiadomości o literaturze i kulturze arabskiej z okresu przedmuzułmańskiego na Półwyspie Arabskim. Kasyda, najsłynniejsi twórcy tego okresu. Rozwój literatury i kultury w okresie „złotego wieku” kultury muzułmańskiej, w czasie panowania Umajjadów i Abbasydów. Najważniejsze postacie, nowe rodzaje i gatunki literackie, wpływy kultury perskiej i greckiej. Historia literatury współczesnej od okresu nahdy, czyli odrodzenia w XIX wieku, przegląd najważniejszych postaci i nurtów literackich we współczesnych państwach arabskich, podkreślenie ich roli dla kultury. Rola dialektów we współczesnej literaturze arabskiej, związki literatury z życiem i obyczajowością.
Efekty kształcenia: Student powinien posiąść podstawową wiedzę o historii literatury arabskiej. Powinien samodzielnie interpretować dzieła literackie oraz umieścić je w kontekście zjawisk kulturowych.
4. Wiedza o religii i filozofii muzułmańskiej
Treści kształcenia: Podstawowe wiadomości o religii islamu, jej powstaniu, obowiązkach muzułmanina, roli świętych ksiąg, związkach religii z kulturą i jej znaczeniu dla kształtowania się kultury. Wiadomości dotyczące filarów wiary, podstaw kształtowania się prawa muzułmańskiego. Przegląd najważniejszych odłamów islamu: od sunnizmu, poprzez szyizm do wahhabizmu. Podstawowe wiadomości o mistyce i teologii muzułmańskiej.
Podstawowe wiadomości dotyczące filozofii muzułmańskiej, jej związków z teologią oraz myślą grecką. Najważniejsze nurty filozofii muzułmańskiej: falsafa, nurt isma’ilicki, filozofia z Andaluzji, wpływy gnostyckie. Przegląd najważniejszych postaci i wpływ filozofii islamu na scholastykę średniowieczną.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować wiedzę o podstawowych założeniach islamu i podstawach filozofii muzułmańskiej. Powinien umieć zinterpretować i analizować zjawiska religijne i filozoficzne.
5. Wiedza o sztuce islamu
Treści kształcenia: Rozwój sztuki muzułmańskiej, czynniki, które wpłynęły na jej kształtowanie, rola religii. Rola sztuki w kulturze muzułmańskiej. Najważniejsze formy sztuki rozwijające się na terenie kalifatu, wpływy greckie, irańskie, indyjskie. Podstawowe wiadomości o architekturze, typy budowli, ich związki z kulturą.
Efekty kształcenia: Student powinien posiadać podstawową wiedzę o historii sztuki i architektury muzułmańskiej. Powinien umieć analizować dzieła sztuki i nazwać podstawowe konstrukcje architektoniczne islamu.
6. Wiedza o języku arabskim
Treści kształcenia: Wiadomości dotyczące opisowej gramatyki języka arabskiego. Przedmiot obejmuje omówienie podstawowych działów gramatyki: fonologii, morfologii oraz składni klasycznego języka arabskiego. Wykład z gramatyki uzupełniony o liczne przykłady zastosowania konkretnych konstrukcji gramatycznych, pochodzące zarówno z klasycznej literatury arabskiej, jak i z języka współczesnego.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować gramatykę opisową języka arabskiego w podstawowych działach, umieć opisać i zastosować podstawowe konstrukcje.
D. Przedmioty specjalnościowe
1. Język arabski
Treści kształcenia: Praktyczna nauka języka arabskiego rozpoczynająca się od nauki pisma arabskiego, kaligrafii i fonetyki w praktyce, poprzez opanowanie umiejętności pisania i czytania, zarówno pisma odręcznego, jak i druku. Nabycie umiejętności swobodnego porozumiewania się w kwestiach codziennych i oficjalnych. Rozumienie ze słuchu radia i telewizji.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować język arabski w mowie i piśmie, aby móc się nim swobodnie posługiwać, tłumaczyć teksty i tłumaczyć na żywo.
2. Gramatyka języka arabskiego
Treści kształcenia: Ćwiczenia w praktyce informacji przekazywanych na zajęciach przedmiotu „Wiedza o języku arabskim”. Praktyczne ćwiczenia z pisania, łączenia liter, ortografii, pisowni hamzy. Ćwiczenia podstawowych konstrukcji z zakresu morfologii i składni języka arabskiego: rodzajnik określony i nieokreślony, proste zdania imienne, liczba podwójna i mnoga, status constructus, czasy teraźniejszy, przeszły i przyszły, odmiana czasowników nieregularnych w tych czasach, imiesłowy, imiona odczasownikowe, rodzaje zdań. Nauka rozpoznawania i poprawnego formułowania wyżej wymienionych konstrukcji.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować, rozpoznawać, budować i tworzyć konstrukcje gramatyczne języka arabskiego.
3. Kaligrafia arabska
Treści kształcenia: Zapoznanie studentów z cechami charakterystycznymi pisma arabskiego, nauczenie pisania najpopularniejszym stylem kaligraficznym (naschi), pokazanie najpopularniejszych innych typów pisma.
Efekty kształcenia: Student powinien nauczyć się pisać w kaligraficzny, poprawny sposób pismem arabskim.
4. Fonetyka arabska
Treści kształcenia: Zapoznanie studentów z podstawowymi cechami fonologicznymi języka arabskiego, omówienie ich w sposób teoretyczny oraz ćwiczenia praktyczne.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować prawidłową fonologię języka arabskiego, nauczyć się poprawnie wymawiać wszystkie samogłoski, spółgłoski i sylaby w różnych układach.
5. Lektura tekstów arabskich
Treści kształcenia: Lektura tekstów arabskich: tekstów prasowych, prostych tekstów literackich oraz tekstów z zakresu teologii, polityki bądź etnologii. Umiejętność czytania na głos, rozumienia i tłumaczenia tych tekstów na język polski. Umiejętność wskazania konstrukcji gramatycznych w tekście. Interpretacja tekstu i dyskusja na jego temat.
Efekty kształcenia: Student powinien czytać na głos, tłumaczyć, analizować od strony gramatycznej i treściowej wybrane teksty arabskie oraz znać ich treść i znaczenie dla kultury islamu.
6. II język orientalny
Treści kształcenia: Nauka drugiego języka orientalnego zaproponowanego zależnie od możliwości Katedry Arabistyki i Islamistyki lub WO: perskiego, hebrajskiego, tureckiego lub suahili. Opanowanie pisma (jeśli to konieczne), fonologii, podstawowych zasad gramatycznych, umiejętność konwersacji na podstawowym poziomie.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować pismo (w zależności od języka), podstawowe konstrukcje gramatyczne oraz umiejętność konwersacji na podstawowym poziomie.
7. Dialekt języka arabskiego
Treści kształcenia: Wykład zasad gramatycznych dialektu egipskiego języka arabskiego. Wskazanie na podstawowe różnice w systemie gramatycznym języka literackiego i dialektu. Praktyczna nauka dialektu, opanowanie umiejętności posługiwania się nim na podstawowym poziomie, nauka czytania tekstów napisanych w dialekcie, słuchanie filmów i audycji radiowych w dialekcie.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować podstawowe zasady gramatyczne dialektu, umiejętność wskazania różnic między dialektem a językiem klasycznym oraz posługiwać się dialektem w konwersacji na tematy codzienne.
8. Proseminarium arabistyczne
Treści kształcenia: Przekazanie podstawowych zasad przygotowania do pisania prac arabistycznych. Kwestia transkrypcji i transliteracji, technika przygotowywania przypisów, odsyłaczy i bibliografii. Podstawowy warsztat arabistyczny: encyklopedie, posługiwanie się konkordancjami do Koranu i hadisów. Technika pisania recenzji i rozprawek.
Efekty kształcenia: Student powinien opanować technikę pisania rozprawek, umiejętność przygotowania przypisów i bibliografii oraz poznać podstawowy warsztat arabistyczny.
9. Seminarium licencjackie
Treści kształcenia: Zajęcia przygotowujące studenta do napisania pracy licencjackiej zgodnie z wybranym tematem i zainteresowaniami. Ukierunkowanie pod kątem odpowiedniej literatury i metodologii. Zastosowanie w praktyce wiedzy dotyczącej techniki pisania pracy i sporządzania odsyłaczy, zdobytej na proseminarium. Analiza i opracowanie wybranych zagadnień z dziedziny literatury, religii, języka i kwestii społeczno-ekonomicznych państw arabskich. Zajęcia zakończone napisaniem pracy licencjackiej.
Efekty kształcenia: Student powinien poznać odpowiednią literaturę i metodologię, stosować w praktyce wiedzę dotyczącą techniki przygotowania pracy licencjackiej na wybrany temat.